Côn Thu Ống Gió Là Gì? Cách Chọn Côn Vuông Và Côn Tròn

Côn thu ống gió là gì? Cách chọn côn vuông và côn tròn

Côn thu ống gió là phụ kiện dùng để chuyển đổi kích thước hoặc hình dạng tiết diện giữa hai đoạn ống trong hệ thống thông gió và điều hòa không khí. Phụ kiện này có thể kết nối ống lớn với ống nhỏ, chuyển từ ống vuông sang ống tròn hoặc điều chỉnh tim tuyến để phù hợp với không gian lắp đặt.

Chọn côn không đúng có thể làm dòng khí thay đổi đột ngột, tăng tổn thất áp suất, phát sinh tiếng ồn hoặc khiến tuyến ống bị lệch khi thi công. Vì vậy, ngoài kích thước hai đầu, kỹ sư còn phải xem xét chiều dài côn, hướng dòng khí, kiểu đồng tâm hoặc lệch tâm và phương pháp kết nối.

Côn thu ống gió là gì?

Côn thu là một dạng phụ kiện ống gió chuyển tiếp, có hai đầu với kích thước hoặc hình dạng khác nhau. Phụ kiện được lắp giữa hai đoạn ống, giữa ống với thiết bị hoặc tại vị trí thay đổi tiết diện của tuyến gió.

Tùy theo chiều dòng khí, cùng một phụ kiện có thể hoạt động theo hai cách:

Không khí đi từ đầu lớn sang đầu nhỏ: côn thu.

Không khí đi từ đầu nhỏ sang đầu lớn: côn nở.

Trong bản vẽ và sản xuất, sản phẩm còn được gọi là côn chuyển hoặc đoạn chuyển tiếp. Khi đặt hàng, không nên chỉ ghi tên “côn thu” mà cần cung cấp đầy đủ kích thước hai đầu, chiều dài, kiểu lệch tâm và phương án bích.

Côn thu ống gió có tác dụng gì?

Côn thu ống gió thực hiện bốn nhiệm vụ chính:

Chuyển đổi kích thước tiết diện của tuyến ống.

Kết nối ống gió với quạt, AHU, hộp gió hoặc thiết bị.

Chuyển đổi giữa tiết diện vuông và tròn.

Điều chỉnh vị trí tim hoặc cao độ tuyến ống.

Côn được sử dụng phổ biến tại đầu quạt, vị trí chia nhánh, đoạn chuyển qua khu vực trần thấp hoặc điểm kết nối giữa ống chính với thiết bị có kích thước cổ khác nhau.

Các loại côn thu ống gió phổ biến

Côn vuông ống gió

Côn vuông có hai đầu hình vuông hoặc chữ nhật. Kích thước hai đầu được thể hiện theo chiều rộng và chiều cao.

Côn vuông thường được sử dụng trong hệ thống ống gió TDC, TDF hoặc ống gió vuông liên kết bích rời. Phụ kiện phù hợp với tuyến cấp gió, hồi gió, hút khí và thông gió nhà xưởng.

Theo vị trí tim, côn vuông có thể được chia thành:

Côn vuông đồng tâm.

Côn vuông lệch một cạnh.

Côn vuông lệch hai cạnh.

Côn vuông lệch trên hoặc lệch dưới.

Côn tròn ống gió

Côn tròn có hai đầu dạng tròn với đường kính khác nhau.

Côn tròn thường được sử dụng cho ống gió tròn xoắn, ống tròn hàn hoặc tuyến hút bụi, hút khí và cấp gió sử dụng tiết diện tròn.

Phụ kiện có thể được kết nối bằng:

bích tròn;

cổ lồng;

nối măng sông;

đai kẹp;

phương án liên kết riêng theo bản vẽ.

Côn vuông tròn

Côn vuông tròn dùng để chuyển từ tiết diện vuông hoặc chữ nhật sang tiết diện tròn. Sản phẩm thường xuất hiện tại vị trí kết nối:

ống gió vuông với quạt tròn;

ống chính vuông với nhánh tròn;

hộp gió với ống mềm;

ống gió với cổ thiết bị;

tuyến vuông với ống tròn xoắn.

Côn vuông tròn cần được gia công chính xác vì hai đầu không cùng hình dạng. Sai kích thước hoặc sai vị trí tim có thể khiến phụ kiện khó lắp và làm lệch tuyến.

Côn đồng tâm và côn lệch tâm khác nhau thế nào?

Côn đồng tâm

Côn đồng tâm có tâm của hai đầu nằm trên cùng một trục. Các mặt chuyển tiếp được phân bố tương đối đều quanh phụ kiện.

Loại này phù hợp khi:

tuyến ống đi thẳng;

không bị giới hạn cao độ;

cần giữ tim ống;

hai đoạn ống được treo trên cùng trục;

không có dầm hoặc tuyến kỹ thuật cản trở.

Côn đồng tâm thường có hình dạng cân đối và thuận tiện khi bố trí trên tuyến độc lập.

Côn lệch tâm

Côn lệch tâm có một hoặc nhiều mặt được giữ thẳng, trong khi các mặt còn lại thay đổi để chuyển sang kích thước mới.

Loại này phù hợp khi:

cần giữ cao độ đáy ống;

cần giữ cao độ mặt trên;

tuyến đi sát tường hoặc dầm;

cần tránh máng cáp, ống nước hoặc kết cấu;

tâm hai đoạn ống không trùng nhau.

Trên shop drawing phải thể hiện rõ cạnh nào được giữ thẳng. Chỉ ghi “côn lệch” mà không có hướng lệch có thể khiến xưởng sản xuất ngược chiều cần lắp.

Cách chọn côn vuông ống gió

Căn cứ kích thước hai đầu

Cần xác định đầy đủ:

kích thước đầu lớn;

kích thước đầu nhỏ;

chiều rộng và chiều cao;

hướng đặt phụ kiện;

loại bích ở từng đầu.

Không nên đảo chiều rộng và chiều cao khi đặt hàng. Côn 800 × 400 sang 600 × 300 khác với côn 400 × 800 sang 300 × 600 nếu tuyến có yêu cầu giữ cao độ hoặc vị trí đường mí.

Chọn côn đồng tâm hoặc lệch tâm

Côn đồng tâm phù hợp khi tuyến có đủ không gian và cần giữ trục giữa. Côn lệch tâm nên dùng khi phải giữ đáy, giữ mặt trên hoặc né kết cấu.

Ví dụ, tuyến ống chạy sát trần thường cần giữ mặt trên để không làm giảm cao độ thông thủy. Tuyến đặt trên bệ hoặc giá đỡ có thể cần giữ đáy để việc lắp đặt ổn định hơn.

Chọn chiều dài chuyển tiếp phù hợp

Chiều dài côn ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ thay đổi của dòng khí. Côn quá ngắn làm tiết diện thay đổi đột ngột, dễ tạo nhiễu dòng và tăng tổn thất áp suất.

Khi không gian cho phép, nên sử dụng đoạn chuyển tiếp đủ dài để dòng khí thay đổi êm hơn. Chiều dài cụ thể cần dựa trên kích thước hai đầu, lưu lượng, vận tốc và yêu cầu của bản vẽ thiết kế.

Kiểm tra yêu cầu tăng cứng

Côn vuông có bề mặt tôn phẳng và kích thước thay đổi. Với phụ kiện lớn, áp suất cao hoặc mặt tôn rộng, có thể cần:

gân tăng cứng;

nẹp ngoài;

khung gia cường;

ty giằng;

chiều dày vật liệu phù hợp.

Thiếu tăng cứng có thể khiến thành côn rung, phát tiếng ồn hoặc biến dạng khi quạt vận hành.

Cách chọn côn tròn ống gió

Xác định đúng đường kính

Cần làm rõ kích thước là:

đường kính trong;

đường kính ngoài;

kích thước danh nghĩa;

kích thước cổ thiết bị;

đường kính ống tròn xoắn.

Các đơn vị sản xuất hoặc thiết bị có thể sử dụng cách thể hiện kích thước khác nhau. Vì vậy, nên gửi bản vẽ hoặc mẫu liên kết thay vì chỉ ghi D400 hoặc D500.

Chọn kiểu kết nối

Hai đầu côn có thể sử dụng hai phương án liên kết khác nhau. Ví dụ, một đầu nối bích với quạt, đầu còn lại lồng vào ống tròn xoắn.

Hồ sơ đặt hàng cần ghi rõ:

kiểu bích;

kích thước bích;

số lượng và vị trí lỗ;

đầu đực hoặc đầu cái;

chiều sâu lồng;

yêu cầu gioăng hoặc đai kẹp.

Kiểm tra chiều dài côn

Tương tự côn vuông, côn tròn không nên thay đổi đường kính quá đột ngột khi lưu lượng lớn. Đoạn chuyển tiếp hợp lý giúp hạn chế dòng khí tách lớp, tiếng ồn và tổn thất áp suất.

Tại đầu hút hoặc đầu đẩy của quạt, kích thước côn còn phải phối hợp với yêu cầu của thiết bị và khoảng không gian bảo trì.

Khi nào nên chọn côn vuông, côn tròn hoặc côn vuông tròn?

Không nên chọn loại côn chỉ dựa trên hình dạng của tuyến chính. Cần kiểm tra cả đầu thiết bị, không gian lắp đặt và phương pháp kết nối thực tế.

Tiêu chí chọn côn thu ống gió

1. Lưu lượng và vận tốc gió

Kích thước đầu nhỏ phải đủ để vận chuyển lưu lượng thiết kế. Thu tiết diện quá nhiều có thể làm vận tốc tăng, gây tiếng ồn và tăng trở lực.

2. Hướng dòng khí

Cần xác định phụ kiện làm việc theo hướng thu hay nở. Dòng khí đi qua côn nở thường nhạy cảm hơn với sự thay đổi tiết diện đột ngột.

3. Không gian lắp đặt

Kiểm tra dầm, trần, máng cáp, đường ống nước và khoảng thao tác xung quanh. Đây là cơ sở chọn côn đồng tâm hay lệch tâm.

4. Vị trí tim và cao độ

Bản vẽ cần thể hiện tim của cả hai đầu. Với côn lệch, phải ghi rõ cạnh giữ thẳng và hướng nhìn.

5. Vật liệu và chiều dày

Côn thu ống gió có thể được gia công từ tôn mạ kẽm, inox hoặc vật liệu phù hợp với môi trường sử dụng. Chiều dày cần đồng bộ với kích thước, áp suất và yêu cầu của tuyến.

6. Kiểu bích và liên kết

Hai đầu phải tương thích với ống hoặc thiết bị kết nối. Cần thống nhất bích TDC, TDF, bích rời, bích tròn, cổ lồng hoặc kiểu liên kết khác.

7. Yêu cầu bảo ôn và chống cháy

Nếu tuyến có bảo ôn, cần tính đến kích thước hoàn thiện và khoảng cách với kết cấu. Với tuyến yêu cầu giới hạn chịu lửa, côn và toàn bộ cấu tạo liên quan phải phù hợp hồ sơ của hệ thống, không chỉ dựa vào vật liệu thân tôn.

Những lỗi thường gặp khi đặt và lắp côn thu

Chỉ ghi kích thước hai đầu

Thông tin này chưa đủ để sản xuất. Cần bổ sung chiều dài, hướng lệch, vị trí tim và kiểu liên kết.

Sản xuất ngược hướng lệch

Lỗi thường xuất hiện khi bản vẽ không ghi cạnh giữ thẳng hoặc không có ký hiệu hướng nhìn.

Làm côn quá ngắn

Côn ngắn tiết kiệm không gian nhưng có thể làm dòng khí thay đổi đột ngột, tăng rung và tiếng ồn.

Không kiểm tra cổ thiết bị

Kích thước danh nghĩa trên bản vẽ thiết bị có thể khác kích thước thực tế của mặt bích hoặc cổ kết nối.

Dùng mối nối để kéo lệch tuyến

Không nên cưỡng ép côn bằng bulông hoặc ty treo để bù sai số lắp đặt. Việc này có thể làm méo bích, hở gioăng và tạo ứng suất lên thân ống.

Thiếu tăng cứng

Côn vuông kích thước lớn có thể rung mặt tôn nếu không có cấu tạo gia cường phù hợp.

Gia công côn thu ống gió theo bản vẽ tại Kaiyo Việt Nam

Kaiyo Việt Nam nhận gia công côn thu ống gió, cút, chạc, hộp gió và các phụ kiện kết nối theo bản vẽ dự án. Sản phẩm có thể được chế tạo theo kích thước, vật liệu, kiểu bích và phương án tăng cứng của từng tuyến.

Khi gửi yêu cầu báo giá, khách hàng nên cung cấp shop drawing, bảng kích thước, lưu lượng, áp suất và vị trí kết nối với thiết bị. Việc kiểm tra đầy đủ từ đầu giúp hạn chế sai hướng côn, lệch cao độ và sửa đổi tại công trường.

Kết luận

Côn thu ống gió là phụ kiện chuyển đổi kích thước hoặc hình dạng tiết diện giữa các đoạn ống và thiết bị HVAC. Côn vuông phù hợp với tuyến ống vuông hoặc chữ nhật, côn tròn dùng cho tuyến tròn, còn côn vuông tròn được sử dụng khi cần chuyển đổi giữa hai dạng tiết diện.

Để lựa chọn đúng, cần xem xét đồng thời kích thước hai đầu, chiều dài chuyển tiếp, hướng dòng khí, kiểu đồng tâm hoặc lệch tâm, vật liệu, tăng cứng và phương án liên kết. Một bản vẽ rõ ràng sẽ giúp phụ kiện được sản xuất chính xác và hạn chế phát sinh khi lắp đặt.

Câu hỏi thường gặp

Côn thu và côn nở có phải hai phụ kiện khác nhau không?

Về hình dạng, một phụ kiện có thể được gọi là côn thu hoặc côn nở tùy theo hướng dòng khí. Không khí đi từ đầu lớn sang đầu nhỏ là thu; đi từ đầu nhỏ sang đầu lớn là nở.

Côn vuông nên dùng đồng tâm hay lệch tâm?

Côn đồng tâm phù hợp khi cần giữ trục tuyến. Côn lệch tâm phù hợp khi phải giữ đáy, mặt trên hoặc một cạnh để tránh kết cấu và các hệ thống kỹ thuật khác.

Côn càng ngắn có càng tốt không?

Không. Côn ngắn giúp tiết kiệm không gian nhưng có thể làm tiết diện thay đổi đột ngột, tăng tổn thất áp suất và tiếng ồn. Chiều dài phải phù hợp kích thước và điều kiện vận hành.

Có thể đặt côn thu chỉ bằng kích thước hai đầu không?

Không nên. Cần cung cấp thêm chiều dài, hướng lệch, kiểu bích, vật liệu, chiều dày và yêu cầu tăng cứng.

Côn vuông tròn thường dùng ở đâu?

Côn vuông tròn thường dùng để kết nối ống vuông với quạt tròn, ống nhánh tròn, ống mềm, cổ thiết bị hoặc tuyến ống tròn xoắn.