Hộp gió cửa gió là gì? Cấu tạo và vai trò trong hệ thống thông gió

Hộp gió cửa gió là phụ kiện trung gian kết nối đường ống với cửa cấp gió hoặc cửa hồi gió. Sản phẩm tiếp nhận không khí từ ống dẫn, đưa khí đến cổ cửa và hỗ trợ phân phối không khí qua toàn bộ bề mặt cửa gió.

Hộp gió thường được lắp phía trên trần, phía sau cửa gió hoặc tại đầu cuối của một nhánh cấp khí. Kích thước hộp phải phù hợp với lưu lượng, kích thước cổ và loại cửa sử dụng.

Nếu hộp quá nhỏ, cổ vào không phù hợp hoặc bảo ôn không kín, hệ thống có thể phát sinh tiếng ồn, phân phối khí không đều và đọng sương trên bề mặt cửa.

Hộp gió cửa gió là gì?

Hộp gió, còn gọi là hộp plenum, là khoang kim loại được lắp giữa ống gió và cửa gió. Hộp có thể nhận khí từ ống cứng, ống tròn hoặc ống mềm rồi dẫn khí đến thiết bị đầu cuối.

Một đầu hộp được tạo cổ để nối với đường ống. Mặt còn lại được kết nối với cửa khuếch tán, cửa gió khe, cửa cấp hoặc cửa hồi.

Hộp gió không phải là thiết bị tạo lưu lượng. Không khí vẫn được vận chuyển bởi quạt và hệ thống đường ống, trong khi hộp đảm nhận nhiệm vụ kết nối và phân phối khí tại điểm cuối.

Cấu tạo hộp gió cửa gió gồm những gì?

Thân hộp

Thân hộp thường có dạng vuông, chữ nhật hoặc hình dạng phù hợp với cửa gió. Vật liệu có thể là tôn mạ kẽm, inox hoặc vật liệu được xác định theo môi trường sử dụng.

Thân hộp cần đủ cứng để không bị rung hoặc biến dạng khi hệ thống hoạt động. Với hộp có bề mặt lớn, có thể cần gân hoặc chi tiết tăng cứng theo yêu cầu của dự án.

Cổ kết nối ống gió

Cổ kết nối là vị trí đưa không khí từ đường ống vào hộp. Cổ có thể có tiết diện tròn, vuông hoặc chữ nhật.

Vị trí cổ thường được bố trí:

trên nóc hộp;

bên hông hộp;

phía sau hộp;

lệch tâm theo không gian lắp đặt.

Kích thước cổ phải được lựa chọn theo lưu lượng và loại ống kết nối. Cổ quá nhỏ có thể làm vận tốc tăng, tạo tiếng rít và tăng tổn thất áp suất.

Mặt kết nối cửa gió

Mặt dưới hoặc mặt trước của hộp được gia công để kết nối với cửa gió. Kích thước này phải đồng bộ với kích thước cổ cửa, không phải chỉ dựa trên kích thước mặt ngoài nhìn thấy.

Một cửa gió có mặt 600 × 600 mm chưa chắc sử dụng hộp gió có cổ 600 × 600 mm. Cần phân biệt rõ kích thước mặt cửa, lỗ chờ trần và kích thước cổ kết nối.

Lớp bảo ôn

Hộp gió của hệ thống cấp khí lạnh thường cần bảo ôn để hạn chế thất thoát nhiệt và đọng sương.

Lớp bảo ôn có thể được bố trí bên ngoài hoặc theo cấu tạo được phê duyệt. Phần tiếp giáp giữa hộp, ống gió và cửa phải được xử lý liên tục, tránh để hở lớp chống ẩm.

Hộp không được bảo ôn kín là một trong những nguyên nhân khiến nước ngưng xuất hiện trên cửa gió hoặc nhỏ xuống trần hoàn thiện.

Van OBD

Van OBD có thể được lắp phía sau cửa gió hoặc trong cụm hộp để hỗ trợ tinh chỉnh lưu lượng tại điểm cuối.

OBD không thay thế hoàn toàn van VCD trên nhánh. Van VCD thường đảm nhận cân bằng tổng thể, còn OBD hỗ trợ điều chỉnh lượng khí đi qua từng cửa khi cần.

Không phải mọi hộp gió đều bắt buộc có OBD. Việc sử dụng phụ thuộc bản vẽ thiết kế, loại cửa và yêu cầu cân chỉnh.

Chi tiết treo đỡ

Hộp gió cần được treo hoặc cố định độc lập. Không nên để toàn bộ trọng lượng hộp và đường ống tác động lên khung cửa hoặc tấm trần.

Hệ treo phải giữ hộp đúng cao độ, không nghiêng và không kéo lệch cổ kết nối. Với trần thạch cao hoặc trần thả, cửa gió cũng cần được lắp ổn định theo cấu tạo trần.

Vai trò của hộp gió cửa gió trong hệ thống thông gió

Kết nối đường ống với cửa gió

Đường ống và cửa gió thường không có cùng hình dạng hoặc kích thước. Hộp gió tạo ra chi tiết chuyển tiếp giữa hai bộ phận.

Ví dụ, một nhánh ống tròn có thể kết nối với hộp vuông, sau đó phân phối khí đến cửa khuếch tán vuông.

Nhờ hộp gió, đội thi công không phải nối trực tiếp ống mềm hoặc đường ống vào mặt cửa bằng các chi tiết tạm thời.

Hỗ trợ phân phối khí qua bề mặt cửa

Không khí đi vào hộp trước khi thoát qua cửa gió. Khoang hộp hỗ trợ đưa khí đến vùng cổ cửa và phân phối dòng khí qua thiết bị đầu cuối.

Hiệu quả này phụ thuộc vào chiều sâu hộp, vị trí cổ vào, kích thước cửa và lưu lượng. Hộp quá nông hoặc cổ vào đặt không phù hợp có thể khiến dòng khí tập trung tại một vùng.

Hỗ trợ cân chỉnh lưu lượng

Khi có van OBD, hộp gió tạo vị trí lắp van ngay phía sau cửa. Kỹ thuật viên có thể tháo lõi hoặc mặt cửa để điều chỉnh lưu lượng trong quá trình chạy thử.

Tuy nhiên, không nên khép OBD quá nhiều để xử lý một nhánh đang thừa gió nghiêm trọng. Trạng thái đóng sâu có thể gây tiếng rít và làm phân phối khí không đều.

Hạn chế truyền nhiệt và đọng sương

Với hệ thống điều hòa, không khí trong hộp thường có nhiệt độ thấp hơn không gian trên trần. Bảo ôn đúng giúp hạn chế nhiệt truyền vào dòng khí và giảm nguy cơ ngưng tụ hơi nước.

Muốn kiểm soát đọng sương, cần xử lý đồng bộ hộp gió, ống nối, cổ cửa và lớp chống ẩm. Chỉ bảo ôn thân hộp nhưng để hở tại mối nối vẫn có thể gây ngưng tụ.

Tạo cụm kết nối dễ lắp đặt

Hộp có thể được gia công trước theo kích thước cửa và cổ ống. Khi đưa đến công trường, đội thi công chỉ cần kết nối hộp với nhánh gió và lắp cửa theo vị trí trần.

Phương án gia công đồng bộ giúp hạn chế việc cắt sửa trên trần, đặc biệt tại công trình có nhiều cửa gió cùng loại.

Các loại hộp gió cửa gió phổ biến

Hộp gió cửa cấp

Hộp cửa cấp nhận khí từ hệ thống điều hòa hoặc cấp khí tươi rồi đưa đến cửa gió trong phòng.

Loại này thường cần kiểm soát bảo ôn, độ kín và tiếng ồn. Tùy thiết kế, hộp có thể kết hợp với van OBD.

Hộp gió cửa hồi

Hộp cửa hồi thu không khí trong phòng và dẫn về tuyến hồi hoặc thiết bị xử lý không khí.

Không nên chọn hộp hồi chỉ theo hình thức của cửa cấp. Kích thước cổ và diện tích hữu dụng cần phù hợp với lưu lượng hồi.

Hộp gió cho cửa khuếch tán vuông

Loại hộp này thường được lắp phía trên cửa khuếch tán âm trần. Cổ vào có thể nằm trên nóc hoặc bên hông tùy cao độ trần.

Kích thước hộp cần phối hợp với số hướng thổi, vị trí lắp và lưu lượng của cửa.

Hộp gió cửa khe

Hộp cửa khe thường có dạng dài và hẹp, đi theo chiều dài của cửa slot. Hộp cần phân phối khí tương đối đều dọc theo toàn bộ khe thổi.

Nếu hộp quá nông hoặc chỉ có một cổ nhỏ tại một đầu, lưu lượng giữa các vị trí trên cửa có thể không đồng đều.

Hộp gió có cổ tròn

Hộp cổ tròn được sử dụng khi kết nối với ống tròn xoắn hoặc ống mềm. Đây là cấu tạo phổ biến tại các nhánh cuối trong văn phòng, khách sạn và trung tâm thương mại.

Cần xác định đúng đường kính cổ, chiều dài nối và vị trí cổ để tránh làm ống mềm bị gập.

Hộp gió có cổ vuông

Hộp cổ vuông hoặc chữ nhật thường nối với ống cứng, van VCD hoặc nhánh gió có tiết diện vuông.

Hai đầu kết nối phải thống nhất về kích thước và phương pháp lắp. Nếu hộp nối trực tiếp với van, nên gửi bản vẽ toàn bộ cụm để kiểm tra kích thước chuyển tiếp.

Cách chọn hộp gió cửa gió phù hợp

Xác định lưu lượng thiết kế

Lưu lượng là cơ sở lựa chọn kích thước cổ, chiều sâu hộp và loại cửa gió. Không nên chọn hộp chỉ theo kích thước ô trần.

Cùng một kích thước mặt cửa nhưng lưu lượng khác nhau có thể cần kích thước cổ và cấu tạo hộp khác nhau.

Phân biệt kích thước mặt và kích thước cổ

Khi đặt hàng cần làm rõ:

kích thước mặt ngoài cửa;

kích thước lỗ chờ;

kích thước cổ cửa;

kích thước hộp;

chiều cao cổ kết nối.

Việc nhầm kích thước mặt với kích thước cổ là lỗi phổ biến khiến hộp và cửa không thể lắp đồng bộ. Các thông số này cũng ảnh hưởng đến vận tốc, độ ồn và khả năng phân phối khí.

Chọn chiều sâu hộp

Hộp quá nông có thể làm dòng khí từ cổ vào tác động trực tiếp lên một vùng cửa. Hộp quá sâu lại chiếm không gian và có thể xung đột với dầm hoặc các tuyến kỹ thuật.

Chiều sâu cần được xác định theo kích thước cửa, vị trí cổ, lưu lượng và không gian thực tế trên trần.

Chọn vị trí cổ vào

Cổ bên hông phù hợp khi chiều cao trần hạn chế. Cổ trên nóc thuận lợi khi có đủ khoảng không phía trên hộp.

Không nên đổi vị trí cổ tại công trường mà chưa kiểm tra hướng dòng khí, không gian treo và khả năng uốn của đoạn ống nối.

Xác định yêu cầu bảo ôn

Đường cấp khí lạnh thường cần hộp có bảo ôn. Đường hồi hoặc thông gió có cần bảo ôn hay không phải căn cứ nhiệt độ, độ ẩm và hồ sơ thiết kế.

Lớp bảo ôn phải được xử lý kín tại góc, mối nối và vị trí xuyên cổ.

Xác định có cần van OBD

OBD phù hợp khi cần tinh chỉnh lưu lượng ngay tại cửa. Tuy nhiên, cần chừa khả năng tháo mặt hoặc lõi cửa để tiếp cận van.

Nếu toàn bộ cụm bị che kín sau trần, việc cân chỉnh và bảo trì sẽ khó thực hiện.

Lỗi thường gặp khi lắp hộp gió cửa gió

Hộp quá nhỏ hoặc quá nông

Hộp nhỏ làm không khí đổi hướng nhanh, tăng vận tốc và có thể gây tiếng ồn. Dòng khí cũng dễ phân bố không đều trên bề mặt cửa.

Cổ vào có kích thước không phù hợp

Cổ quá nhỏ làm tăng vận tốc. Cổ quá lớn nhưng hộp không đủ không gian chuyển tiếp cũng chưa chắc tạo ra dòng khí ổn định.

Hộp không được bảo ôn kín

Khe hở tại góc, cổ nối hoặc đường ghép có thể gây đọng sương. Nước ngưng sau đó làm ẩm trần và ảnh hưởng lớp hoàn thiện.

Ống mềm bị gập

Ống mềm quá dài, bị chùng hoặc uốn gấp làm giảm lưu lượng đến hộp. Không nên dùng ống mềm để cưỡng ép kết nối hai vị trí lệch quá lớn.

Treo hộp trực tiếp lên trần

Tấm trần không nên chịu tải trọng của hộp và đường ống. Hộp cần có hệ treo độc lập để tránh xệ trần hoặc làm cửa bị lệch.

Đóng OBD quá sâu

Khép OBD quá nhiều có thể tạo tiếng rít. Cần cân bằng lưu lượng tại van VCD trên nhánh trước, sau đó mới tinh chỉnh tại cửa.

Không chừa khả năng tháo cửa

Cửa và lõi cần có khả năng tháo khi phải chỉnh OBD, vệ sinh hoặc kiểm tra hộp. Không nên để vít, keo hoặc cấu tạo trần làm cửa không thể mở.

Các lỗi phổ biến trong thực tế gồm nhầm kích thước mặt và cổ, hộp không bảo ôn kín, ống mềm bị bóp, treo hộp lên trần và khép OBD quá nhiều.

Giải pháp hộp gió và cửa gió từ Kaiyo Việt Nam

Kaiyo Việt Nam sản xuất cửa gió theo kích thước dự án và có thể cung cấp đồng bộ cùng van OBD, hộp gió, ống gió và van VCD. Việc đồng bộ giúp kiểm soát kích thước kết nối giữa các thành phần và hạn chế sửa đổi tại công trường.

Một nhánh cấp gió hoàn chỉnh cần phối hợp giữa ống dẫn khí, van VCD cân bằng nhánh, hộp gió đưa khí vào cổ và cửa gió phân phối không khí vào phòng.

Khách hàng nên gửi bản vẽ trần, bảng lưu lượng, kích thước mặt, kích thước cổ, yêu cầu bảo ôn và số lượng để được kiểm tra cấu tạo trước khi gia công.

Kết luận

Hộp gió cửa gió là phụ kiện kết nối đường ống với cửa cấp hoặc cửa hồi, đồng thời hỗ trợ phân phối khí tại điểm cuối của hệ thống thông gió.

Hiệu quả của hộp phụ thuộc vào lưu lượng, kích thước cổ, chiều sâu, vị trí đầu vào, bảo ôn và van OBD. Chọn đúng ngay từ bản vẽ giúp hạn chế tiếng ồn, đọng sương và tình trạng cửa gió phân phối không đều.

Câu hỏi thường gặp

Hộp gió và hộp plenum có phải cùng một sản phẩm không?

Trong nhiều dự án, hai tên gọi được sử dụng cho phụ kiện trung gian giữa đường ống và cửa gió. Cấu tạo cụ thể vẫn cần căn cứ bản vẽ và nhiệm vụ của sản phẩm.

Hộp gió cửa cấp có bắt buộc phải bảo ôn không?

Đường cấp khí lạnh thường cần bảo ôn để hạn chế thất thoát nhiệt và đọng sương. Yêu cầu cụ thể phụ thuộc nhiệt độ, độ ẩm và hồ sơ thiết kế.

Hộp gió có bắt buộc lắp van OBD không?

Không. OBD được sử dụng khi cần tinh chỉnh lưu lượng tại cửa. Van VCD trên nhánh vẫn giữ vai trò cân bằng tổng thể.

Có thể treo hộp gió trực tiếp lên cửa gió không?

Không nên. Hộp và đường ống cần có hệ treo độc lập để tránh làm cửa bị lệch hoặc gây tải lên trần.

Vì sao cửa gió vẫn bị đọng sương dù hộp đã bảo ôn?

Nguyên nhân có thể do bảo ôn không liên tục, lớp chống ẩm bị hở, rò khí lạnh, độ ẩm cao hoặc nhiệt độ bề mặt quá thấp. Cần kiểm tra toàn bộ cụm hộp, cổ nối và đường ống.

Để lựa chọn hộp gió phù hợp, bạn có thể tham khảo thêm cấu tạo, phân loại và ứng dụng của cửa gió, cấu tạo của cửa gió khuếch tán vuông, cách lựa chọn đúng kích thước cửa gió và vị trí nên lắp ống gió mềm trong hệ thống. Các nội dung này giúp xác định kích thước thân hộp, hình dạng cổ nối, vị trí trổ cổ, yêu cầu bảo ôn và phương án kết nối giữa đường ống với cửa gió trước khi gia công. Bạn cũng có thể xem thêm cấu tạo và vai trò của hộp gió trên website Gia Công Ống Gió Kaiyo.