Cửa gió hồi nan sọt trứng là gì? Ưu điểm về tiết diện hữu dụng

Cửa gió hồi nan sọt trứng là loại cửa có phần lõi gồm nhiều thanh nhôm mảnh giao nhau, tạo thành hệ ô vuông giống hình dạng của khay đựng trứng. Trong tài liệu tiếng Anh, sản phẩm thường được gọi là eggcrate return grille.

Đặc điểm nổi bật nhất của loại cửa này là lõi nan mảnh, chiếm ít diện tích trên mặt cửa. Nhờ đó, phần không gian thực tế cho không khí đi qua tương đối lớn so với nhiều loại cửa nan kín hoặc mặt đục lỗ.

Cửa sọt trứng vì vậy thường được sử dụng tại:

đường hồi gió điều hòa;

cửa hút gió;

cửa thải trong nhà;

đầu hút của hộp gió;

hệ thống cần lưu lượng lớn;

khu vực yêu cầu tổn thất áp suất và tiếng ồn thấp.

Dòng cửa sọt trứng của Kaiyo được định hướng chủ yếu cho đường hồi, đồng thời có thể dùng cho một số vị trí cấp gió lưu lượng lớn hoặc trần cao. Sản phẩm có thể chế tạo bằng nhôm hoặc inox và lắp trên trần giả, hộp gió hoặc trực tiếp vào hệ thống ống.

1. Cấu tạo cửa gió hồi nan sọt trứng

Một cửa gió sọt trứng thường gồm hai bộ phận chính.

Khung cửa

Khung bao quanh lõi và tạo bề mặt liên kết với trần, tường hoặc hộp gió. Khung thường được gia công bằng nhôm định hình, có ke góc và gân tăng cứng.

Tùy vị trí lắp đặt, cửa có thể sử dụng:

khung bắt nổi;

khung âm;

khung thả trần;

khung lắp trực tiếp vào hộp gió;

khung tháo lắp hoặc mở bản lề.

Lõi nan ô vuông

Lõi gồm các thanh mảnh giao nhau theo hai phương, tạo thành nhiều ô vuông nhỏ. Các nan thường vuông góc với mặt cửa nên không che kín dòng khí như cửa lá sách hoặc cửa nan cong.

Kích thước ô, chiều sâu nan, chiều dày vật liệu và góc đặt lõi có thể thay đổi theo từng dòng sản phẩm. Một số nhà sản xuất còn cung cấp lõi nghiêng nhằm hạn chế tầm nhìn xuyên qua cửa, nhưng loại này có đặc tính khí động khác lõi thẳng thông thường. Price Industries hiện phân loại lõi sọt trứng theo nhiều kích thước ô và có cả cấu hình lõi nghiêng 45°.

2. Tiết diện hữu dụng của cửa gió là gì?

Trong thực tế thi công, “tiết diện hữu dụng” thường được hiểu là phần diện tích thực tế cho phép không khí đi qua cửa gió.

Cần phân biệt ba khái niệm:

Hai cửa cùng kích thước phủ bì chưa chắc có cùng tiết diện hữu dụng. Cửa có khung rộng, nan dày hoặc khoảng cách nan nhỏ sẽ có phần thông thoáng thấp hơn.

Trong tài liệu kỹ thuật quốc tế, thuật ngữ free area thường dùng để chỉ tổng diện tích không bị vật liệu của cửa che chắn. Đây là thông số hình học và không nên nhầm với diện tích hiệu dụng khí động được xác định từ thử nghiệm lưu lượng.

3. Vì sao cửa sọt trứng có tiết diện hữu dụng lớn?

Lõi sọt trứng sử dụng các thanh nhôm tương đối mảnh và bố trí theo dạng lưới. So với một mặt cửa có nhiều lá nan lớn, phần vật liệu cản trên mặt cửa ít hơn, giúp tỷ lệ diện tích mở tăng lên.

Price Industries mô tả dòng cửa eggcrate của hãng là loại có diện tích thông thoáng lớn nhất trong danh mục cửa gió, phù hợp với hệ thống hồi và hút lưu lượng cao cần tiếng ồn và tổn thất áp suất thấp. Titus cũng xác định cửa eggcrate có diện tích mở rất cao; một số cấu hình cụ thể của hãng công bố tỷ lệ khoảng 92%. Tuy nhiên, con số thực tế phụ thuộc kích thước ô, khung, lõi và từng model, không nên áp dụng một tỷ lệ chung cho mọi cửa sọt trứng.

Để thấy rõ sự khác biệt, một số cửa hồi mặt đục lỗ thương mại chỉ có diện tích mở khoảng 51%. Đây là thông số của từng sản phẩm cụ thể, không phải tỷ lệ mặc định cho toàn bộ cửa đục lỗ.

Tiết diện lớn mang lại lợi ích gì?

Khi cùng một lưu lượng đi qua hai cửa có cùng kích thước mặt, loại có diện tích mở lớn thường có vận tốc thực tế qua phần thông thoáng thấp hơn.

Điều này có thể mang lại các lợi ích:

giảm tổn thất áp suất tại cửa;

hạn chế tiếng gió;

giảm nguy cơ phát sinh tiếng rít;

phù hợp với lưu lượng hồi lớn;

giảm sức cản phía hút của hệ thống;

có thể sử dụng cửa nhỏ gọn hơn trong một số điều kiện.

Tuy nhiên, kết luận cuối cùng phải căn cứ vào bảng lựa chọn của nhà sản xuất. Diện tích thông thoáng cao không bảo đảm toàn bộ cụm có tổn thất thấp nếu phía sau còn có phin lọc bẩn, van OBD khép sâu, hộp gió quá nhỏ hoặc cổ nối bị thu hẹp.

4. Cửa sọt trứng phù hợp nhất với hệ thống nào?

Hệ thống hồi gió điều hòa

Đây là ứng dụng phổ biến nhất. Cửa thu không khí từ phòng về hộp hồi, đường ống hoặc khoang trần hồi gió.

Do không cần tạo hướng thổi xa, cửa hồi ưu tiên:

diện tích mở lớn;

sức cản thấp;

độ ồn thấp;

khả năng thu gió đều;

dễ vệ sinh.

Cấu tạo sọt trứng đáp ứng tốt những yêu cầu này.

Hệ thống hút và thải gió trong nhà

Cửa có thể được sử dụng tại các đầu hút của hệ thống:

thông gió phòng kỹ thuật;

hút khí kho;

hút gió hành lang;

thông gió khu thương mại;

hút khí trong các khu vực khô, thông thường.

Với môi trường dầu mỡ, hóa chất, bụi bám hoặc độ ẩm cao, cần kiểm tra vật liệu và khả năng vệ sinh. Lõi có nhiều ô nhỏ có thể khó làm sạch nếu bụi hoặc dầu bám dày.

Đầu hút lưu lượng lớn

Diện tích mở lớn giúp cửa sọt trứng phù hợp với đầu hồi có lưu lượng tương đối cao nhưng bị giới hạn kích thước trần hoặc tường.

Dù vậy, không nên tăng lưu lượng đến mức vận tốc tại cửa gây ồn hoặc tạo cảm giác hút mạnh. Kích thước vẫn phải được chọn theo lưu lượng, tổn thất áp suất và yêu cầu âm học.

Cửa hồi có phin lọc

Cửa sọt trứng có thể kết hợp với khung lọc hoặc phin lọc phía sau. Price Industries và Titus đều cung cấp các cấu hình eggcrate có khung lọc nhằm tạo điểm hồi gió kết hợp bảo trì phin.

Trong trường hợp này, cửa nên có lõi tháo lắp hoặc mở bản lề. Phin lọc thường tạo sức cản lớn hơn lõi sọt trứng, vì vậy phải tính tổn thất của toàn bộ cụm chứ không chỉ tính riêng mặt cửa.

5. Có nên dùng cửa sọt trứng để cấp gió không?

Cửa sọt trứng có thể cho không khí đi qua theo cả hai chiều. Tuy nhiên, khả năng đi qua không đồng nghĩa với khả năng phân phối gió tốt.

Lõi sọt trứng thông thường không được thiết kế để:

tạo tia gió xa;

điều chỉnh hướng thổi chính xác;

tạo hiệu ứng bám trần;

phân phối gió đều trong vùng có người;

kiểm soát độ khuếch tán như cửa cấp chuyên dụng.

Kaiyo cho biết sản phẩm có thể được sử dụng làm cửa cấp trong trường hợp lưu lượng lớn hoặc trần cao. Tuy nhiên, đây nên được xem là ứng dụng có điều kiện. Với văn phòng, phòng họp hoặc không gian có người ngồi gần cửa, nên kiểm tra độ ồn, vận tốc vùng sử dụng và khả năng phân phối trước khi lựa chọn.

Nếu cần cấp gió có hướng, các loại cửa nan bầu dục, cửa hai lớp nan hoặc cửa khuếch tán thường phù hợp hơn.

6. So sánh cửa sọt trứng với một số cửa hồi khác

Cửa sọt trứng không phải lựa chọn tốt nhất nếu cần che hoàn toàn không gian phía sau. Do lõi rất thoáng, người đứng gần có thể nhìn thấy hộp gió, phin lọc hoặc khoang trần.

Có thể xử lý bằng lõi nghiêng, sơn đen phía trong hộp hoặc bố trí tấm chắn phù hợp. Tuy nhiên, mọi chi tiết bổ sung đều có thể làm giảm diện tích mở và tăng tổn thất.

7. Cách chọn kích thước cửa gió sọt trứng

Không nên chọn cửa chỉ bằng kích thước lỗ chờ. Trình tự lựa chọn nên bao gồm:

Xác định lưu lượng

Cần biết lượng gió hồi hoặc hút qua từng cửa. Trường hợp nhiều cửa dùng chung một khu vực, lưu lượng phải được phân chia theo thiết kế.

Kiểm tra vận tốc và độ ồn

Cửa quá nhỏ khiến vận tốc tăng, có thể gây tiếng hút, tiếng rít hoặc làm giấy và bụi nhẹ bị cuốn mạnh tại vùng gần cửa.

Cửa quá lớn có thể làm tăng chi phí, chiếm diện tích trần và ảnh hưởng kiến trúc.

Kiểm tra tổn thất toàn cụm

Phải tính đến:

lõi sọt trứng;

phin lọc;

van OBD;

hộp gió;

cổ nối;

đoạn ống mềm hoặc ống cứng;

cút nằm ngay sau cửa.

Một cửa có diện tích mở lớn vẫn có thể vận hành không tốt nếu cổ hộp phía sau nhỏ hơn nhiều so với mặt cửa.

Chọn kiểu khung

Có thể lựa chọn:

bắt nổi trên tường;

lắp âm trần;

thả trần T-bar;

lắp trên đường ống;

lõi tháo rời;

mặt mở bản lề;

khung giữ phin lọc.

Xác định vật liệu

Nhôm sơn tĩnh điện phù hợp với phần lớn công trình dân dụng và thương mại. Inox có thể được lựa chọn tại khu vực ẩm, yêu cầu vệ sinh hoặc môi trường ăn mòn, nhưng cần xác định đúng mác vật liệu theo dự án.

8. Những lỗi thường gặp khi sử dụng cửa sọt trứng

Mặc định mọi cửa sọt trứng đều có diện tích mở như nhau

Tỷ lệ thông thoáng thay đổi theo kích thước ô, chiều dày nan, khung và kích thước tổng thể. Cửa nhỏ thường chịu ảnh hưởng của phần khung lớn hơn so với cửa lớn.

Chỉ tính diện tích mặt cửa

Kích thước phủ bì không phải toàn bộ diện tích cho khí đi qua. Cần sử dụng dữ liệu kỹ thuật của mẫu cửa cụ thể.

Gắn thêm lọc nhưng không kiểm tra lại quạt

Phin lọc làm tăng tổn thất và mức cản còn tăng khi bụi tích tụ. Hệ thống phải được kiểm tra tại cả trạng thái lọc sạch và trạng thái cần thay theo yêu cầu thiết kế.

Lắp van OBD rồi khép quá sâu

Van khép sâu có thể tạo nhiễu động và tiếng ồn phía sau cửa. Van OBD dùng để cân bằng, không nên được xem là giải pháp sửa một hệ thống chọn sai kích thước.

Không bố trí khả năng tháo vệ sinh

Lõi sọt trứng có nhiều ô nhỏ. Cửa hồi tại khu vực nhiều bụi nên có kết cấu tháo lắp để vệ sinh mặt sau và phin lọc.

9. Gia công cửa gió hồi nan sọt trứng tại Kaiyo Việt Nam

Kaiyo Việt Nam nhận gia công cửa gió hồi nan sọt trứng theo kích thước mặt, kích thước cổ và yêu cầu lắp đặt của từng công trình. Sản phẩm có thể chế tạo bằng nhôm hoặc inox, sơn hoàn thiện theo màu được phê duyệt và kết hợp với hộp gió, van OBD hoặc lưới lọc.

Khi yêu cầu báo giá, khách hàng nên cung cấp:

kích thước mặt và kích thước cổ;

kiểu khung;

vật liệu;

màu hoàn thiện;

cấu hình cố định hay tháo lắp;

phin lọc hoặc van OBD đi kèm;

vị trí lắp trên trần, tường hay hộp gió;

số lượng.

Việc cung cấp lưu lượng thiết kế giúp đơn vị sản xuất và kỹ sư dự án kiểm tra sơ bộ kích thước, tránh chọn cửa quá nhỏ chỉ dựa vào lỗ chờ kiến trúc. Dòng cửa sọt trứng Kaiyo được chế tạo với kết cấu nhẹ, khung tăng cứng và lõi có tỷ lệ thông thoáng cao.

10. Câu hỏi thường gặp

Cửa gió nan sọt trứng dùng để làm gì?

Sản phẩm chủ yếu dùng làm cửa hồi hoặc cửa hút nhờ diện tích thông thoáng lớn, sức cản tương đối thấp và phù hợp với lưu lượng cao.

Tiết diện hữu dụng có phải kích thước mặt cửa không?

Không. Kích thước mặt gồm cả khung và nan. Tiết diện hữu dụng chỉ là phần diện tích thực tế cho không khí đi qua.

Cửa sọt trứng có diện tích mở bao nhiêu?

Không có một tỷ lệ chung cho mọi sản phẩm. Một số model thương mại công bố mức trên 90%, nhưng giá trị chính xác phụ thuộc kích thước ô, nan, khung và kích thước cửa.

Cửa sọt trứng có dùng để cấp gió được không?

Có thể dùng trong một số trường hợp lưu lượng lớn hoặc trần cao, nhưng lõi thông thường không kiểm soát hướng và vùng thổi tốt như cửa cấp chuyên dụng.

Cửa sọt trứng có lắp phin lọc được không?

Có. Nên dùng cấu hình tháo lõi hoặc mở bản lề để việc vệ sinh và thay lọc thuận tiện.

Lắp van OBD phía sau cửa được không?

Có. Tuy nhiên, phải tính thêm tổn thất của van và bố trí cơ cấu điều chỉnh dễ tiếp cận.

11. Kết luận

Cửa gió hồi nan sọt trứng có lõi gồm nhiều ô vuông, tạo diện tích thông thoáng lớn hơn nhiều loại cửa hồi có mặt che kín. Ưu điểm này giúp giảm vận tốc qua phần mở, hạn chế tổn thất áp suất và hỗ trợ vận hành êm tại các đầu hồi hoặc hút lưu lượng lớn.

Tuy nhiên, tiết diện hữu dụng cao không đồng nghĩa toàn bộ cụm luôn có sức cản thấp. Phin lọc, van OBD, hộp gió và kích thước cổ phía sau vẫn có thể trở thành điểm nghẽn.

Khi lựa chọn cần căn cứ vào lưu lượng, vận tốc, độ ồn, tổn thất áp suất, kích thước cổ và nhu cầu bảo trì. Không nên sử dụng tỷ lệ diện tích mở chung cho mọi cửa hoặc chọn kích thước chỉ theo lỗ chờ kiến trúc.

Để lựa chọn cửa gió hồi phù hợp, bạn có thể tham khảo thêm cấu tạo, phân loại và ứng dụng của cửa gió, cách lựa chọn đúng kích thước cửa gió và các lỗi thường gặp khi lắp đặt cửa gió. Các nội dung này giúp đối chiếu tiết diện hữu dụng, lưu lượng gió, tốc độ qua mặt cửa, tổn thất áp suất và yêu cầu vệ sinh trước khi chốt phương án. Bạn cũng có thể xem thêm đặc điểm của cửa gió hồi nan sọt trứng trên website Gia Công Ống Gió Kaiyo.